Hố ga đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống thoát nước. Một thiết kế hố ga đúng chuẩn không chỉ giúp thu gom nước mưa, nước thải hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ ngập úng, sạt lở và các vấn đề hạ tầng phát sinh. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các tiêu chuẩn thiết kế hố ga thoát nước cũng như những lưu ý quan trọng khi triển khai lắp đặt.
1.2. Thu gom nước thải và nước mưa
Hố ga được xem là “điểm đầu” trong hệ thống thoát nước đô thị, nơi nước thải sinh hoạt lẫn nước mưa được thu gom trước khi chuyển đến trạm xử lý. Nhờ kết cấu có bộ lắng, hố ga giúp lọc tạp chất, rác thải, bùn cát ngay tại chỗ, giảm thiểu đáng kể hiện tượng nghẹt ống phía sau.
Vai trò của hố ga trong cuộc sống
Chẳng hạn, tại các khu vực đông dân cư, việc bố trí hố ga ở những giao lộ có nhiều hầm chui, cống rãnh sẽ tránh cho đường phố bị ứ đọng nước sau những trận mưa lớn, đồng thời hạn chế nguy cơ ô nhiễm nguồn nước do chất thải chưa qua xử lý.
1.2. Kiểm soát mực nước ngầm và hạn chế ngập úng
Bên cạnh nhiệm vụ thoát nước, hố ga còn đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định mực nước ngầm, đặc biệt ở những khu vực có địa hình trũng hoặc thường xuyên đối mặt với triều cường. Nếu thiết kế hố ga tuân thủ đúng kích thước, độ dốc và vị trí lắp đặt, việc luân chuyển nước sẽ diễn ra trơn tru hơn, từ đó giảm thiểu tình trạng ngập úng cục bộ.
Kiểm soát mực nước ngầm và hạn chế ngập úng
Đơn cử, tại những tỉnh miền Tây có mùa nước nổi, các hố ga được bố trí “bậc thang” theo mặt bằng địa hình giúp dòng nước thoát nhanh hơn, hạn chế xói mòn đường sá và gia tăng hiệu quả cho hệ thống tiêu thoát.
1.3. Thuận tiện cho kiểm tra, bảo trì và sửa chữa
Về lâu dài, hố ga là “cửa sổ” để nhân viên kỹ thuật dễ dàng tiếp cận hệ thống thoát nước bên dưới mà không cần phải đào xới quy mô lớn. Việc thường xuyên mở nắp hố ga để nạo vét bùn cặn, rác thải sẽ ngăn chặn tắc nghẽn và kéo dài tuổi thọ cho hệ thống.
Mẫu hố ga có giỏ thu rác thuận tiện cho việc vệ sinh, kiểm tra hố ga
Trong các công trình ngầm phức tạp như hầm chung cư, khu đô thị mới, hố ga được đánh số và bản vẽ chi tiết giúp đội bảo trì nhanh chóng xác định vị trí, khắc phục sự cố khi phát hiện rò rỉ hoặc vỡ ống, hạn chế tối đa chi phí và thời gian sửa chữa.
Ở Việt Nam, hệ thống thoát nước nói chung và hố ga nói riêng thường tuân thủ theo TCVN 7957:2008 (Tiêu chuẩn thiết kế cống rãnh và hệ thống thoát nước) và một số tiêu chuẩn liên quan khác. Các quy định này đưa ra hướng dẫn tổng thể về kích thước, vật liệu, quy trình lắp đặt, đảm bảo tính an toàn và hiệu quả vận hành.
- Đường kính, chiều rộng: Tùy thuộc vào lưu lượng nước, diện tích thu nước, hố ga có thể có kích thước từ 60 cm x 60 cm đến 100 cm x 100 cm (hoặc lớn hơn nếu cần).
- Chiều sâu: Độ sâu của hố ga thường từ 0,8 – 1,2 m tính từ mặt nắp hố ga xuống đáy hố, phù hợp với cao độ địa hình. Trong một số trường hợp đặc biệt, chiều sâu có thể lớn hơn để đáp ứng lượng nước lớn và đảm bảo dốc nước.
- Bê tông cốt thép: Hố ga thường được xây từ bê tông cốt thép để chịu lực tốt, chống thấm, phù hợp với khu vực có mật độ lưu thông cao (xe tải, xe container).
- Gạch xây: Dùng cho những khu vực ít chịu tải trọng, ít xe cộ qua lại. Khi xây gạch, cần trát vữa xi măng và chống thấm kỹ các mối nối.
- Nắp hố ga:
+ Nắp bằng gang: Được ưa chuộng nhờ độ bền cao, chịu tải tốt, chống xê dịch.
+ Nắp composite: Nhẹ hơn gang, khả năng chống ăn mòn tốt, chống trộm.
+ Nắp bê tông cốt thép: Phù hợp với đường khu dân cư, vùng nông thôn.
- Vị trí lắp đặt: Hố ga thường bố trí tại những điểm gấp khúc của hệ thống đường ống thoát nước (đoạn thay đổi hướng ống, giao nhau với ống khác). Khoảng cách giữa các hố ga trên một tuyến thoát nước thường từ 30 – 50 m, tùy theo độ dốc và lưu lượng.
- Độ dốc đáy hố ga: Đáy hố ga thường có độ dốc nhẹ để chất thải, rác bẩn, bùn lắng tự chảy về điểm trũng, tạo thuận lợi cho việc hút, nạo vét.
- Hệ thống ống nối: Cần đấu nối chính xác giữa ống thoát nước và hố ga, tránh hiện tượng xê dịch hoặc nứt vỡ khi chịu tải trọng lớn. Chỗ tiếp giáp giữa ống và hố ga phải được trám kín, không để rò rỉ nước ra ngoài hoặc ngược lại.
Có những điểm cần lưu ý khi thiết kế, thi công hố ga như sau:
3.1. Đảm bảo an toàn giao thông
Khi đường phố đông đúc xe cộ, nắp hố ga phải được thiết kế với khả năng chịu lực cao và bề mặt bằng phẳng để tránh lún sụp hoặc rung lắc gây nguy hiểm. Trong quá trình bảo trì hoặc thi công, cần đặt biển cảnh báo hoặc cọc tiêu xung quanh khu vực mở nắp hố ga để người tham gia giao thông nhận biết và chủ động phòng tránh.
3.2. Chống mùi hôi, chống côn trùng
Để hạn chế mùi khó chịu lan ra môi trường, có thể lắp đặt phễu chống mùi. Đồng thời, khu vực hố ga nên được thiết kế nhằm giảm thiểu tình trạng nước ứ đọng, nhất là những nơi gần khu dân cư, qua đó ngăn chặn sự phát sinh của muỗi, côn trùng và các vi khuẩn có hại.
3.3. Tuân thủ quy định pháp luật
Trong quá trình thiết kế và thi công, cần nghiêm túc áp dụng tiêu chuẩn TCVN 7957:2008 cùng các quy chuẩn xây dựng liên quan, nhằm đảm bảo độ bền, chống thấm và bảo vệ an toàn cho các công trình lân cận. Đây là cơ sở để công trình vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vừa giữ vững sự ổn định lâu dài.
Những tiêu chuẩn thiết kế hố ga thoát nước
Thiết kế hố ga thoát nước không chỉ dừng lại ở việc đào hố và đậy nắp. Để hệ thống thoát nước hoạt động hiệu quả, bền vững và an toàn, chủ đầu tư cũng như đội ngũ thiết kế, thi công cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật như TCVN 7957:2008 và nhiều quy định liên quan khác. Việc khảo sát kỹ lưỡng, lựa chọn vật liệu phù hợp, lắp đặt đúng quy trình cùng bảo trì định kỳ sẽ đảm bảo hố ga thoát nước luôn phát huy tối đa công năng, hạn chế hỏng hóc hay ngập úng về sau.
Hố ga nhựa thông minh được đúc sẵn bằng nhựa PP-Block hoặc PVC, cho độ bền lên tới 50 năm. Nhờ thiết kế sẵn, việc thi công lắp đặt chỉ mất khoảng 15–30 phút, hạn chế nứt vỡ và rò rỉ nước cống so với hố ga truyền thống.
Mẫu hố ga nhựa thông minh được yêu thích năm 2025
Khi nước thải chảy vào, rác và đất đá được giữ lại tại giỏ lưới, giúp việc vệ sinh nhanh gọn, không cần dọn sạch cả đường cống. Ngoài ra, hố ga này còn ngăn chặn gián, chuột và mùi hôi, dễ bảo trì định kỳ, có thể tháo dỡ để tái sử dụng, đảm bảo độ bền dài lâu.
Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích về tiêu chuẩn thiết kế hố ga thoát nước. Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp cho công trình, hãy luôn cân nhắc đến khâu thiết kế – thi công – bảo trì một cách tổng thể, tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn xây dựng để đảm bảo hiệu quả và độ bền cho hệ thống thoát nước.
Thông tin liên hệ: